Aby golf kojarzył się tylko z przyjemnością i sportową rywalizacją, Czytaj →
Więcej w ABC Golfa
Pola i kluby golfowe
Pole golfowe
Pole golfowe to obszar służący do gry w golfa o powierzchni od kilku do kilkudziesięciu hektarów. Pełnowymiarowe pole golfowe liczy 18 kolejno ponumerowanych dołków, jednak popularne są również pola mniejsze, 9-dołkowe. Każdy dołek na polu golfowym ma określoną liczbę uderzeń (tzw. par), w których gracz powinien go rozegrać. W zależności od długości dołka par wynosi 3, 4 lub 5. Liczba par poszczególnych dołków sumuje się jako par danego pola.
Pola golfowe służą do gry zarówno mężczyznom, kobietom, dzieciom, zawodowcom i amatorom. Dla przykładu, kobiety, które zazwyczaj uderzają piłki na mniejsze odległości niż mężczyźni, w celu wyrównania szans grę na poszczególnych dołkach zaczynają z tzw. damskich tee (miejsce startu oznaczone specjalnymi znacznikami). W praktyce oznacza to, że ten sam dołek golfowy ma inną długość dla mężczyzn-zawodowców, amatorów, inną dla kobiet i inną dla juniorów.
Przy niektórych polach golfowych działają małe, treningowe pola golfowe, zazwyczaj 9-dołkowe, które służą do nauki początkującym. Pola takie to rodzaj miniatur pól właściwych.
Centrum pola golfowego stanowi zazwyczaj domek klubowy. To w nim znajduje się recepcja klubowa, gdzie można zarezerwować rundę golfa, lekcję z trenerem, czy kupić żeton na driving range. Tu, w zależności od obiektu, mieści się restauracja lub bar. Często przy domach klubowych działają również tzw. pro-shopy, sklepy oferujące sprzęt golfowy, odzież i inne niezbędne golfiście akcesoria.
Obecnie na terenie Polski działa kilkanaście pełnowymiarowych 18-dołkowych pól golfowych położonych głównie obok większych miast. O wiele więcej jest jednak obiektów 9-dołkowych czy też samym driving range’ów, miejsc do trenowania samych uderzeń. W sumie daje to jakieś kilkadziesiąt obiektów (większych lub mniejszych) w całym kraju. Swojego rodzaju zagłębiami pól golfowych w Polsce są Pomorze oraz okolice Warszawy. To w tych rejonach kraju zainteresowani mają największe szanse, by samemu spróbować swoich sił w tej dyscyplinie sportu.
Driving Range
O ile większe pola golfowe położone są zazwyczaj poza miastami, często w znacznej od nich od nich odległości, to driving range spotkać można w samych centrach polskich aglomeracji. Trening na driving range’u polega na wybijaniu piłek ze specjalnych przygotowanych do tego stanowisk. Nie używa się do tego własnych piłek, jest to wręcz zabronione. Zazwyczaj wydają je specjalne maszyny po wrzuceniu do nich zakupionych wcześniej w recepcji klubowej żetonów. Koszyk piłek to koszt rzędu 15 zł. Aby trenować na driving range’u, nie trzeba posiadać również własnego sprzętu golfowego, gdyż praktycznie na każdym obiekcie można go sobie wypożyczyć (wypożyczenie jednego kija – ok. 10 zł, całego kompletu – kilkanaście zł). Driving range oprócz tego, że mogą funkcjonować samodzielnie, znajdują się również przy polach golfowych.
Kluby golfowe
Przy każdym polu golfowym, czy driving range’u działa zazwyczaj klub golfowy, zrzeszający ludzi, których wspólną pasją jest golf. Życie klubu golfowego to nie tylko turnieje klubowe, ale często także inne formy aktywności towarzyskiej, takie jak np. wspólne obchodzenie równych uroczystości czy świąt. Centrum życia klubowego stanowi zazwyczaj domek klubowy znajdujący się na polu golfowym. Często znajduje się tam restauracja lub bar, w niektórych także siłownia lub w zależności od obiektu, inne dodatkowe udogodnienia dla golfistów.
Aby wstąpić do klubu golfowego, należy po prostu uiścić opłatę członkowską. Stawki za przystąpienie do klubu golfowego w Polsce różnią się w zależności od tego, czy działa on przy większym polu golfowym, driving range’u czy jest klubem bez pola. Koszty wahają się od kilkuset złotych (członkostwo w klubie bez pola) do kilku tysięcy zł rocznie (kluby przy większych polach; tu w cenie wliczone jest często całoroczne korzystanie z pola golfowego). Warto zdać sobie jednak sprawę, że aby grać w golfa, wcale nie trzeba być członkiem klubu golfowego. Aby rozegrać rundę na polu, wystarczy po prostu uiścić opłatę (tzw. green fee) w recepcji. Koszty rundy golfa na pełnowymiarowym, 18-dołkowym polu golfowym w kraju w zależności od pola, pory roku i dnia tygodnia (w weekendy jest przeważnie drożej) oscylują pomiędzy 100 a 250 zł. Jest to jednak rozrywka na jakieś 4-5 godzin.
W torbie golfowej
Każdy gracz wyruszający na pole golfowe powinien wiedzieć, co bezwarunkowo musi znaleźć się w jego torbie. Oczywiście przede wszystkim kije i piłki, ale pojawia się następne pytanie, jakie kije i jakie piłki, no i ile ich powinno być?
Kije golfowe
Bardzo często ci, którzy zaczynają grać pytają, po co tak dużo kijów? Rzeczywiście, liczba 14 może z początku wydawać się ogromna, ale prawda jest taka, że każdy kij służy do wykonania innego uderzenia, do posłania piłki na inną odległość.
Wśród 14 kijów, które znajdują się w torbie są:
- Driver – Jest to najdłuższy kij i najbardziej okazały w torbie. Używa się go do wybijania piłki z obszaru tee na możliwie najdalszą odległość po to, aby wyrobić sobie jak najlepsze warunki do kolejnego uderzenia.
- Putter – służy do uderzeń, po których piłka nie leci w powietrzu, lecz toczy się po greenie (miejsce na polu golfowym z bardzo krótko przyciętą trawą, na którym znajduje się dołek golfowy).
- Wedge – idealne kije do posyłania piłki wysoko i na małą odległość. Każdy wedge ma inne parametry (długość, kąt nachylenia), w związku z tym służy do posyłania piłki na inną wysokość i odległość. Uderzając piłeczkę tym kijem trzeba pamiętać, iż zatrzyma się ona zaraz po uderzeniu. Mamy trzy podstawowe rodzaje wedge’ów: pitching wedge (wybijanie piłki z trawy), sand wedge (wybijanie piłki z piasku), lob wedge ( wybijanie piłkę wysoko i na niewielką odległość);
- Irony („żelaza”) – kije te mają różne długości. Dłuższy kij ma mniejszy kąt nachylenia główki, dzięki czemu piłka leci dalej. W torbie powinny znajdować się odmienne irony (różnica co najmniej 10 m w osiągach pomiędzy poszczególnymi kijami);
- Woody („drewna”) – mają one największą główkę. Piłka uderzona tym kijem leci najdalej. Zazwyczaj używa się go przy pierwszym uderzeniu na długim dołku, Jedynka wood to driver.
Piłki golfowe
Oprócz kijów do gry konieczne są jeszcze piłki. Zazwyczaj zawodnicy posiadają ich w torbie około sześciu, choć przy pierwszych wyprawach na pole potrzebnych będzie o wiele więcej. Piłki mają ujednoliconą wagę i wielkość, poza tym mogą różnić się kolorem i materiałem, z którego są wykonane. Dla przykładu piłki, którymi grają zawodowcy są bardziej miękkie od tych, używanych przez początkujących, łatwiej się deformują. Piłki są odpowiednio oznaczane przez zawodników, dzięki czemu można je rozpoznać na polu.
Inne
Golfiści w trakcie rundy golfa noszą ze sobą o wiele więcej niż tylko kije i piłki. Zazwyczaj w ich torbie można znaleźć również
- tee (kołeczki pomocne przy pierwszym uderzeniu z tee na każdym dołku),
- rękawiczkę (tylko na jedną dłoń),
- znaczniki (np. moneta służąca do znaczenia piłki na greenie),
- pitchforki (widełki do naprawiania śladów po piłce na greenie),
- markery do oznaczania piłek,
- pokrowiec przeciwdeszczowy i parasol,
- krem z filtrem UV,
- butelki wody.
Część z tych przedmiotów nie jest konieczna, ale warto je mieć przy sobie, zwłaszcza jeśli gra się regularnie lub występuje udział w zawodach.
Podstawowe zasady gry
Rozpoczynając swoją przygodę w golfem, warto zdać sobie sprawę, że golf to sport, w którym ogromną rolę odgrywają reguły i etykieta. Biblią golfistów jest mała książeczka zatytułowana „Reguły gry w golfa”, w której zawarte są wszystkie, często bardzo szczegółowe zasady tej gry. Co dwa lata organizacje za to odpowiedzialne (brytyjska R&A i amerykańska USGA) publikują aktualizacje reguł. Podstawowe zasady gry w golfa pozostają jednak niezmienne.
W skrócie
Gra w golfa polega na przejściu pola golfowego, składającego się zazwyczaj z 18 dołków, chociaż bywają również pola mniejsze (np. 9-dołkowe). W golfie termin „dołek” nie odnosi się jedynie dziury z ziemi, do której golfiści starają się wbić swoje piłki. Dołek w szerszym rozumieniu, to obszar pomiędzy miejscem startu (tzw. tee), w którym golfista oddaje pierwsze uderzenie, a właśnie dołkiem w ziemi sensu stricto, który znajduje się na obszarze gładko ściętej trawy (tzw. putting green, green). Gra przedstawia się następująco: zawodnik zaczyna uderzenia z kolejnych tee (miejsce startu), by przy pomocy kolejnych uderzeń umieścić piłkę na greenach, a finalnie w dołkach. Każdy dołek ma swoje par, czyli normę, określającą ilość uderzeń, w jakich zawodnik powinien go pokonać. Jeśli dołek jest par 5, oznacza to, że gracz powinien pokonać go przy pomocy pięciu uderzeń. Jeśli pokona go uderzając piłkę 4 razy, to może być z siebie dumny. Mówi się wtedy, że miał birdie lub że pokonał dołek 1 uderzeniem poniżej par. Gracze po przejściu każdego dołka swoje wyniki spisują na specjalnych kartach wyników (tzw. score card). Podstawowe formaty gry w golfa to tzw. stroke play i match play. W stroke play wygrywa ten, który zdoła przejść pole z jak najmniejszą liczbą uderzeń. W match play gra się z innym zawodnikiem na liczbę wygranych poszczególnych dołków.
Etykieta
Ważnym terminem w słowniku każdego golfisty jest etykieta. To jej zasady określają to, jak należy zachowywać się na polu golfowym, by nie narazić się na dziwne spojrzenia czy dezaprobatę ze strony innych golfistów. Ona określa, co wypada, a co nie. Golfowy savoir-vivre zakłada na przykład, by zachować bezwzględną ciszę, w momencie kiedy inny zawodnik oddaje swoje uderzenie, nakazuje, by na umówioną rundę golfa przychodzić punktualnie, oraz piętnuje każdą próbę nieuczciwości czy zafałszowania wyniku. Większość tych zasad „dobrego wychowania” w stosunku do innych graczy, czy poszanowania samego pola golfowego, bardzo pieczołowicie przecież pielęgnowanego, poznaje się w już w trakcie nauki gry w golfa. Ich przejawem jest m.in. dress code, czyli zasady dotyczące ubrania do gry w golfa. Niezależnie od etykiety i mody, strój powinien być także wygodny i funkcjonalny. Dlatego nienajlepszym rozwiązaniem będą jeansy. Po pierwsze w trakcie gry nie będą wygodne, bo krępują ruchy, po drugie nie są na polu golfowym „mile widziane”. Golfiści noszą również specjalne golfowe buty, które dzięki specjalnym kolcom w podeszwie, zapewniają im stabilność w trakcie uderzenia.
Jak zacząć?
Osoby, które chcą zacząć grać, powinny zapisać się na lekcje dla początkujących, które organizowane są praktycznie na każdym polu golfowym. W ten sposób uzyskają informacje, jak się ustawić, trzymać kij, czy wykonać swing (zamach golfowy). Zapoznają się także z informacjami dotyczącymi regulaminu, etykiety oraz budowy pola golfowego. Na każdym polu lekcji golfa udzielają także profesjonalni nauczyciele golfa, tzw. Pro. Podczas treningów trener wprowadza w arkany gry, zwraca uwagę na to, co wymaga udoskonalenia oraz pomaga w doborze kijów przystosowanych do indywidualnych predyspozycji ucznia. Kursy dla początkujących kończą się egzaminem na tzw. Zieloną Kartę. To rodzaj golfowego prawa jazdy, dowód, że jej właściciel umie posługiwać się kijem golfowym, zna podstawowe reguły gry i wie, jak zachować się na polu golfowym.
Egzamin taki przeprowadza zazwyczaj trener po zakończeniu kursu dla początkujących. Często cena za egzamin wliczona jest w koszt całego szkolenia. Egzamin składa się z części teoretycznej i praktycznej. Część teoretyczna to test w podstawowych reguł i etykiety golfa. Wiedzę tę początkujący zdobywa w trakcie trwania kursu. Część praktyczna w zależności od obiektu, na którym przeprowadzany jest egzamin, zazwyczaj polega na rozegraniu z trenerem przynajmniej 3 dołków. Po zakończeniu kursu dla początkujących egzamin taki jest zazwyczaj czystą formalnością. To świadectwo zdobytych umiejętności golfowych. Posiadanie Zielonej Karty uprawnia do gry na polach golfowych w całej Polsce i udziału w turniejach dla początkujących.
Otrzymanie Zielonej Karty nie jest równoznaczne z koniecznością zapisania się do klubu golfowego. Z drugiej strony, nie gwarantuje ono jednak uczestnictwa w turniejach mistrzowskich Polskiego Związku Golfa. Posiadając Zieloną Kartę, możesz starać się jednak o uzyskanie Karty Handicapowej, która jest kolejnym etapem w Twojej karierze golfowej.
Na pytania odpowiada Filip Naglak, instruktor w David Leadbetter Golf Academy na Toya G&CC we Wrocławiu.
Jak zacząć?
Osoby, które chcą zacząć grać, powinny zapisać się na lekcje dla początkujących, które organizowane są praktycznie na każdym polu golfowym. W ten sposób uzyskają informacje, jak się ustawić, trzymać kij, czy wykonać swing (zamach golfowy). Zapoznają się także z informacjami dotyczącymi regulaminu, etykiety oraz budowy pola golfowego. Na każdym polu lekcji golfa udzielają także profesjonalni nauczyciele golfa, tzw. Pro. Podczas treningów trener wprowadza w arkany gry, zwraca uwagę na to, co wymaga udoskonalenia oraz pomaga w doborze kijów przystosowanych do indywidualnych predyspozycji ucznia. Kursy dla początkujących kończą się egzaminem na tzw. Zieloną Kartę. To rodzaj golfowego prawa jazdy, dowód, że jej właściciel umie posługiwać się kijem golfowym, zna podstawowe reguły gry i wie, jak zachować się na polu golfowym.
Egzamin taki przeprowadza zazwyczaj trener po zakończeniu kursu dla początkujących. Często cena za egzamin wliczona jest w koszt całego szkolenia. Egzamin składa się z części teoretycznej i praktycznej. Część teoretyczna to test w podstawowych reguł i etykiety golfa. Wiedzę tę początkujący zdobywa w trakcie trwania kursu. Część praktyczna w zależności od obiektu, na którym przeprowadzany jest egzamin, zazwyczaj polega na rozegraniu z trenerem przynajmniej 3 dołków. Po zakończeniu kursu dla początkujących egzamin taki jest zazwyczaj czystą formalnością. To świadectwo zdobytych umiejętności golfowych. Posiadanie Zielonej Karty uprawnia do gry na polach golfowych w całej Polsce i udziału w turniejach dla początkujących.
Egzamin taki przeprowadza zazwyczaj trener po zakończeniu kursu dla początkujących. Często cena za egzamin wliczona jest w koszt całego szkolenia. Egzamin składa się z części teoretycznej i praktycznej. Część teoretyczna to test w podstawowych reguł i etykiety golfa. Wiedzę tę początkujący zdobywa w trakcie trwania kursu. Część praktyczna w zależności od obiektu, na którym przeprowadzany jest egzamin, zazwyczaj polega na rozegraniu z trenerem przynajmniej 3 dołków. Po zakończeniu kursu dla początkujących egzamin taki jest zazwyczaj czystą formalnością. To świadectwo zdobytych umiejętności golfowych. Posiadanie Zielonej Karty uprawnia do gry na polach golfowych w całej Polsce i udziału w turniejach dla początkujących.
Co należy wiedzieć, po raz pierwszy pojawiając się na polu golfowym? Jak się przygotować?
Generalnie nie musimy robić nic, ponieważ nie są tu konieczne żadne specjalne wcześniejsze przygotowania. Wystarczy umówić się na lekcję z instruktorem lub zapisać na kurs grupowy. Nie wymaga się od nas, byśmy wykonywali jakieś przygotowujące ćwiczenia czy posiadali jakieś konkretne umiejętności. Instruktor dostosowuje lekcję do poziomu danej osoby. Taka osoba nie musi również mieć ze sobą sprzętu, gdyż najczęściej piłki i kije zapewnia trener.
Trzeba po prostu się pojawić.
Trzeba po prostu się pojawić.
Czego dowiemy się na pierwszych lekcjach?
Przede wszystkim dowiemy się o podstawach uderzenia, czyli jak trzymać kij, jak należy się ustawić, jak wyglądają poszczególne fazy ruchu kijem. Słowem, poznamy podstawy. Tak jak ucząc się jeździć na nartach, dowiadujemy się najpierw jak zapiąć buty, wstać z nartami na nogach, tak tutaj uczymy się golfowych fundamentów. Zdaję sobie sprawę, że na początku pewne rzeczy mogą wydawać się trochę monotonne, jednak trzeba przez nie przejść, żeby później nie popełniać błędów związanych chociażby ze złym chwytem kija.
Ile kosztują takie lekcje z instruktorem? Na jakie koszty trzeba się nastawiać?
W zależności od miejsca w Polsce te koszty są różne, tutaj nie ma ujednoliconych stawek. W Warszawie ceny są inne niż w Lublinie, a we Wrocławiu ceny są inne niż w Bydgoszczy. Musimy liczyć w przedziale od kilkudziesięciu do kilkuset złotych za lekcję. W zależności od tego, ile osób przychodzi na zajęcia oraz ile lekcji przewidujemy. Kursy grupowe są zazwyczaj sporo tańsze.
Ile lekcji powinniśmy wziąć, by opanować podstawy
Wszystko zależy od tego, co będziemy robić pomiędzy takimi zajęciami. Jeśli weźmiemy dzisiaj lekcję i potem przez dwa tygodnie będziemy ćwiczyć sami, to najprawdopodobniej po dwóch kolejnych lekcjach wyjdziemy już na małe pole golfowe i będziemy mogli cieszyć się samą grą. Jeśli natomiast przejdziemy jedną lekcję, a kolejną dopiero za miesiąc, międzyczasie zaś nie robiąc nic, to nie możemy nastawiać się na jakieś spektakularne efekty. Tak jest w każdym innym sporcie. Trzeba samemu doskonalić swoje umiejętności, a efekty przyjdą same. Trener nie jest cudotwórcą, on nam może pomóc, dać wskazówki, ale nie dotknie nas czarodziejską różdżką. Nasza własna praca zdecyduje o tym, kiedy opanujemy podstawy.
Kiedy możemy pomyśleć o zakupie własnego sprzętu?
Tak naprawdę pierwszym sygnałem do zakupu własnego sprzętu jest moment, kiedy nasza technika uderzenia, sposób, w jaki trafiamy w piłkę będzie w miarę ujednolicony, powtarzalny. Na początkowych lekcjach będziemy mieli najprawdopodobniej problem z uderzaniem w samą piłkę, gdyż sam zamach golfowy jest nienaturalny dla człowieka i trzeba się go nauczyć. Zatem dopiero kiedy opanujemy technikę, możemy pomyśleć o zakupie sprzętu. Wcześniej można go wypożyczyć na polu golfowym. Nie proponuję również kupna sprzętu na własną rękę, warto wcześniej zasięgnąć rady instruktora. Kije golfowe różnią się ciężkością, wyglądem, kątami nachylenia, a ich dobór jest uzależniony od płci, wieku, właściwości fizycznych danej osoby. Poprzez nietrafiony dobór sprzętu możemy popsuć sobie radość z gry.
Jakie są koszty sprzętu dla początkujących?
Koszty są, myślę, mniejsze niż w przypadku sprzętu narciarskiego. Kilkaset złotych za cały zestaw i nie mówię tutaj o 14 czy 10 kijach, bo na początku nie jest konieczne kupowanie pełnego kompletu kijów, których w przypadku golfisty może być 14. Ogólnie są różne oferty, różne zestawy. Powiedzmy, że w granicach 1000 zł możemy mieć już komplet kijów, który będzie nam służył na dłuższy czas. Oczywiście w miarę jedzenia apetyt rośnie i tak jak z nartami, są takie za 500 zł a są i takie za kilka tysięcy.
Co w golfie jest najtrudniejsze dla początkujących?
Opanowanie własnego ciała. Jest to trudny sport, ponieważ wymaga koordynacji i synchronizacji różnych części ciała jednocześnie. Jednak większość ludzi, którzy próbują grać w golfa, zakochuje się w tej dyscyplinie sportu. Jeśli kogoś golf zniechęca, to jest to chyba spowodowane tym, że zbyt późno wychodzi na pole i zaczyna grać. Rzeczywiście, jeśli cały czas stoi się na driving range’u, wybijając setki piłek w jednym kierunku, to w pewnym momencie może się to znudzić. Każdemu. Dlatego jestem gorącym zwolennikiem tego, aby jak najszybciej wychodzić na pole i próbować swoich sił w rywalizacji z samym sobą czy z kolegami. To jest frajda i esencja golfa.
Kto najczęściej trafia na lekcje golfa?
Przekrój jest duży, aczkolwiek w Polsce golf niestety wciąż mylnie kojarzy się z grą dla elit. Trafiają tymczasem różni ludzie. Mamy nauczycieli, lekarzy, prawników, biznesmenów, ale mamy też studentów, sporo młodzieży, chociaż wciąż nie tyle, ile byśmy chcieli. Na świecie grają w golfa wszyscy, cały przekrój społeczny. Niestety w Polsce dostęp do pól golfowych jest wciąż utrudniony, bo pola są często oddalone od centrów miast. Jednak tak jak każdy może jeździć na nartach, tak gwarantuję, że może grać i w golfa.